Locorail

De tentoonstelling biedt stripfans (maar ook alle anderen) de gelegenheid om een dertigtal originele platen en enkele voorbereidende schetsen te bewonderen van het gloednieuwe album Schoonheid. Dit album, uitgegeven bij Casterman en volledig tot stand gebracht door François Schuiten (een première !), vertelt de onredelijke gehechtheid van een machinist aan "zijn" locomotief, de "12", de snelste loc van de jaren '40.

Schuiten heeft al zijn hele leven graag boeken of artikels over treinen en treinreizen gelezen. Hij kijkt graag naar documentaires over spoorwegen of historische treinen, en kan wegdromen bij voorwerpen die met deze thema’s te maken hebben. Doorheen zijn hele œuvre (van De Medianen van Cymbiola – met Claude Renard – tot Schoonheid) valt op hoe de noodzakelijk verplaatsing van mensen, vaak in een vijandig milieu, een stokpaardje is van deze unieke tekenaar. Wie vertrouwd is met het werk van Schuiten, kent zijn verzonnen transportmiddelen. Om zich mee te verplaatsen, of om ermee rond te dolen...


Het album

Leon Van Bel is machinist-onderhoudsmonteur van Schoonheid, een razendsnelle stoomlocomotief. Hij kent zijn vak op zijn duimpje en kan zijn machine onder om het even welke omstandigheden veilig naar haar bestemming leiden. Maar die omstandigheden verslechteren zienderogen. Om onverklaarbare redenen stijgt het water vrijwel in het hele land en steeds meer spoorlijnen raken overstroomd. De spoorwegen naderen hun einde. De autoriteiten hebben gekozen voor verkeer door de lucht. Voortaan worden zowel personen als goederen met kabelbanen vervoerd. Leon ziet de spoorlijnen verdwijnen en zijn collega’s in dienst treden van de kabelbaan. Hij kan het niet over zijn hart verkrijgen. Hij laat zijn machine niet naar de schroothoop vertrekken. Hij gaat nog liever dood.

Schoonheid lijkt het een verhaal van een man die vooruitgang afwijst – dat is althans de gevolgtrekking die een onoplettende lezer zou kunnen maken aan de hand van deze tachtig pagina’s. Maar het is vooral het verhaal van een opvolging: een vrijgevochten jonge vrouw, stom sinds haar geboorte, neemt de plaats in van een vermoeide oude man. De opvolging van de mensen die zien hoe hun generatie afstand doet van gereedschap en kennis. Daarin schuilt ook de kern van Schuitens gedachtegoed en zijn oude fascinatie met industrieel erfgoed, met de sporen die onze voorgangers hebben achtergelaten en de manier waarop zij die na hen komen, ermee omgaan. In dat licht beschouwd is Schoonheid geen strip over de afwijzing van de moderne tijd, maar een hartenkreet voor het behoud van materieel en immaterieel erfgoed.

 

François Schuiten

François Schuiten was pas twintig toen hij in 1973 zijn eerste strippagina’s publiceerde in Pilote. Hij wordt in 1956 geboren in een familie van architecten. In 1968 ontmoet hij zijn toekomstige handlanger Benoît Peeters in de schoolbanken. Het is echter niet samen met hem dat hij na zijn studie aan Saint-Luc in Brussel zijn intrede in de stripwereld maakt, maar met verhalen van zijn broer Luc. In 1978 maken ze Carapaces voor Métal Hurlant en beginnen daarna aan de cyclus van De holle aarde.

Nadat hij in 1980 voor twee verhalen heeft samengewerkt met zijn oud-leraar Claude Renard (De rail en De medianen van Cymbiola), zullen François Schuiten en Benoît Peeters in 1982 dan eindelijk hun eerste gezamenlijke boek uitbrengen. De lezers van het tijdschrift Wordt vervolgd maken kennis met De muren van Samaris. Sindsdien hebben beide auteurs aan één stuk samengewerkt. In het kader van De Duistere Steden maakten ze boeken in allerlei uiteenlopende vormen en formaten, waaronder successen. Maar François Schuiten is veel meer dan strip-tekenaar. Sinds het midden van de jaren tachtig werkt hij samen met filmmakers voor wie hij decors en kostuums ontwerpt. Met Just Jaeckin voor Gwendoline, met Raoul Servais voor Taxandria, met Jaco Van Dormael voor Toto le Héros en Mister Nobody. Hij onderscheidde zich ook als scenograaf, zowel op openbare plaatsen (hij ontwierp de metrostations Hallepoort in Brussel en Arts & Métiers in Parijs) of op grootschalige tentoonstellingen. Hij werkt momenteel aan een groot project voor een spoorwegmuseum dat gebouwd zal worden op steenworpafstand van zijn huis, bij het Brusselse station Schaarbeek.

Dertig jaar na hun debuut gaan de beide scheppers van De Duistere Steden één boek lang hun eigen weg. Schoonheid is namelijk de eerste strip waarvoor François Schuiten zowel de tekst schreef als de tekeningen maakte.

 

De 12.004

Het type 12 Atlantic is een van de mooiste stoomlocomotieven die ooit in België is gemaakt en nog steeds de trots van de historische spoorwegcollectie. Van deze gesofisticeerde machines, met een voor die tijd indrukwekkende stroomlijn en monumentalewielen met een diameter van meer dan twee meter, werden zes exemplaren gebouwd bij Cockerill in Seraing. Ze verschenen vanaf 1939 op het Belgische spoorwegnet en waren van de meest robuuste van hun soort voor die periode. Op 12 juni 1939 werd een rit georganiseerd van Brussel-Zuid naar Oostende-Kaai.

De locomotief 12.002 sleepte 4 metalen I-rijtuigen en legde de afstand van 114,3 km af in één uur, met één minuut stilstand in Brugge. Het traject tussen Brussel en Brugge leverde de NMBS de Blauwe Wimpel op voor de snelste stoomtrein ter wereld. De afstand van 92,4 km werd afgelegd in 46 minuten. Hij haalde een topsnelheid van 165 km/h en een gemiddelde snelheid van 121 km/h.

De stoomlocomotief werd commercieel ingezet op de lijnen Brussel-Oostende en Brussel-Doornik-Rijsel. Vier jaar voor de stopzetting van het stoomtreintijdperk in België (1966), kreeg de laatste locomotief type 12 een plaatsje in de museumbewaarplaats van Leuven. Hij zou nog wel geregeld rondrijden voor historische ritten en bij speciale gelegenheden.

(c) Rémi Desmots (photos)

remidesmots 0048.smallremidesmots 0048.smallremidesmots 0048.smallremidesmots 0048.smallremidesmots 0048.smallremidesmots 0048.smallremidesmots 0048.smallremidesmots 0048.smallremidesmots 0048.small

Infos

Date : 2012-04-18
End date : 2013-03-03
Expositions
Locorail

Het Autrique huis

Adres

Haachtsesteenweg 266
1030 Schaarbeek
België

Openingstijden

Woensdag tot zondag,
van 12 tot 18 uur
(Laatste toegang 17:30).

Gesloten tijdens de feestdagen.

 

Prijs

Volwassenen: € 7,00
Groepen, senioren, studenten € 5,00
Kinderen, Schaerbeek € 3,00
Artikel 27: € 1,25